Cara Mengenal Pasti Emas Tulen vs Emas Palsu

Pengenalan

Emas merupakan salah satu logam berharga yang sangat diminati di seluruh dunia, termasuk Malaysia. Sama ada sebagai perhiasan, pelaburan atau simpanan nilai, permintaan terhadap emas sentiasa tinggi. Namun, dalam pasaran yang luas ini, wujud juga risiko ditipu dengan emas palsu. Justeru itu, penting untuk pengguna memahami cara mengenal pasti emas tulen daripada yang palsu agar tidak mengalami kerugian.

Artikel ini akan membincangkan pelbagai teknik dan kaedah yang boleh digunakan untuk mengenal pasti ketulenan emas, sama ada dengan alat, pemerhatian visual, atau ujian profesional.

1. Kenapa Penting Mengenal Pasti Emas Tulen?

Mengenal pasti ketulenan emas bukan sahaja penting untuk tujuan pelaburan, tetapi juga bagi melindungi hak pengguna. Emas tulen mempunyai nilai yang tinggi dan dijamin lebih tahan lama. Sebaliknya, emas palsu boleh diperbuat daripada logam lain yang disalut emas, dan nilainya jauh lebih rendah daripada yang disangka. Kesilapan dalam mengenal pasti emas boleh menyebabkan kerugian ratusan atau ribuan ringgit, terutama bagi mereka yang baru berjinak-jinak dalam pelaburan emas.

2. Pemerhatian Fizikal: Warna dan Cop Ketulenan

Antara cara mengenal pasti emas yang paling asas ialah melalui pemerhatian fizikal.

a. Warna

Emas tulen biasanya mempunyai warna kuning yang lebih lembut dan sekata. Jika warna emas kelihatan terlalu berkilat, terlalu kuning atau pudar di sesetengah bahagian, ia mungkin bukan emas tulen.

b. Cop atau Hallmark

Perhatikan bahagian dalam gelang, cincin atau rantai. Emas tulen lazimnya mempunyai cop seperti:

• 999 atau 24K – menunjukkan emas 99.9% tulen
• 916 atau 22K – emas 91.6% tulen
• 750 atau 18K – emas 75% tulen

Jika tiada cop langsung atau copnya kabur, barangan tersebut berkemungkinan besar bukan emas tulen.

3. Ujian Magnet

Emas tulen bukan logam magnetik. Oleh itu, satu ujian mudah adalah dengan menggunakan magnet. Jika barangan emas anda tertarik kepada magnet, ia mungkin mengandungi logam lain yang bersifat magnetik seperti besi atau nikel.

Langkah-langkah ujian magnet:

• Ambil magnet yang kuat, seperti magnet neodymium.
• Dekatkan magnet kepada barang emas anda.
• Jika barang tersebut tertarik kepada magnet, kemungkinan besar ia bukan emas tulen, tetapi logam lain seperti besi atau nikel yang disalut emas.

Walau bagaimanapun, ujian magnet ini bukan 100% tepat, kerana emas palsu boleh dibuat daripada logam bukan magnetik juga. Ia hanya digunakan sebagai petunjuk awal sahaja.

4. Ujian Calar atau Goresan

Kaedah ini memerlukan anda menggores sedikit emas pada permukaan seramik putih atau batu ujian. Emas tulen akan meninggalkan calitan berwarna kuning keemasan. Jika calitan yang ditinggalkan berwarna hitam, kelabu atau coklat, besar kemungkinan ia bukan emas tulen.

Namun, kaedah ini tidak digalakkan dilakukan sendiri pada barang kemas kerana boleh merosakkan permukaan emas. Ia lebih sesuai dilakukan oleh mereka yang berpengalaman atau kedai emas.

5. Ujian Asid Nitric

Salah satu cara mengenal pasti emas yang lebih tepat ialah menggunakan asid nitric. Emas tulen tidak akan bereaksi apabila terkena asid ini. Sebaliknya, logam lain akan mengeluarkan buih atau berubah warna apabila terkena asid nitric.

Langkah-langkah ujian asid:

1. Gosok barang emas pada batu ujian untuk meninggalkan kesan kecil.
2. Letakkan setitik asid nitrik pada kesan tersebut.
3. Perhatikan tindak balas:
   • Jika kesan hilang atau berubah warna menjadi hijau, barang tersebut bukan emas tulen.
   • Jika tiada tindak balas, kemungkinan besar ia adalah emas tulen.

Amaran: Ujian ini melibatkan bahan kimia berbahaya, jadi pastikan anda memakainya sarung tangan dan melakukannya di kawasan berventilasi baik.

Ujian ini biasanya dilakukan oleh kedai emas atau makmal, kerana ia melibatkan bahan kimia yang boleh membahayakan.

6. Ujian Bunyi

Emas tulen menghasilkan bunyi yang lebih dalam dan “berdenting” apabila diketuk secara perlahan menggunakan logam lain. Emas palsu pula cenderung menghasilkan bunyi yang lebih tumpul dan tidak bergetar.

Cara melaksanakan ujian bunyi:

• Ketuk barang emas dengan logam lain atau letakkannya pada permukaan keras.
• Dengar bunyi yang dihasilkan. Emas tulen akan menghasilkan bunyi yang jernih dan berpanjangan, manakala emas palsu menghasilkan bunyi yang lebih pendek dan tumpul.

Ujian ini boleh dilakukan jika anda biasa mendengar bunyi emas tulen dan mempunyai rujukan. Ia bukan kaedah yang tepat 100%, tetapi boleh membantu dalam proses penilaian awal.

7. Timbang Berat dan Bandingkan

Emas tulen mempunyai ketumpatan yang lebih tinggi berbanding logam lain. Dengan menggunakan penimbang digital yang sensitif, anda boleh membandingkan berat barangan emas tersebut dengan emas tulen yang sama saiz.

Jika beratnya terasa terlalu ringan berbanding saiznya, ia mungkin bukan emas tulen.

8. Gunakan Penguji Ketulenan Emas Digital

Kini terdapat pelbagai alat penguji ketulenan emas digital di pasaran yang boleh digunakan di rumah atau oleh peniaga emas. Alat ini menggunakan teknologi seperti:

• Spektrometer X-ray
• Penguji ketahanan elektrik
• Penguji kepadatan logam

Meskipun harganya agak mahal, alat ini sangat berguna bagi pelabur atau peniaga emas yang mahu keputusan yang lebih tepat dan cepat.

9. Dapatkan Pengesahan daripada Kedai Emas Bertauliah

Jika anda masih ragu-ragu, langkah terbaik adalah dengan membawa barang emas anda ke kedai emas bertauliah atau pusat assayer (penguji emas). Mereka mempunyai alat profesional dan kepakaran untuk mengenal pasti ketulenan emas dengan lebih tepat dan sah di sisi undang-undang.

10. Elakkan Membeli Emas Daripada Sumber Tidak Sah

Salah satu langkah pencegahan terbaik ialah membeli emas daripada penjual sah dan berdaftar, seperti:

• Kedai emas yang mempunyai lesen sah
• Platform pelaburan emas patuh syariah seperti Public Gold, KAB Gold, GB Gold, MEEM Gold dan sebagainya
• Peniaga berdaftar yang mempunyai reputasi baik

Elakkan membeli emas daripada sumber yang meragukan seperti individu tidak dikenali di media sosial, lelongan tidak rasmi atau jualan jalanan.

Kesimpulan

Mengetahui cara mengenal pasti emas yang tulen sangat penting dalam memastikan anda tidak tertipu dan mendapat nilai sebenar bagi setiap pembelian.

Dengan menggabungkan pelbagai kaedah seperti pemeriksaan cap ketulenan, ujian magnet, ujian ketumpatan, ujian asid, ujian bunyi, dan pemeriksaan visual, anda boleh meningkatkan keyakinan dalam membezakan emas tulen daripada emas palsu.

Pelaburan emas adalah satu langkah bijak untuk jangka panjang, tetapi mestilah dilakukan dengan pengetahuan dan ketelitian. Jangan mudah terpedaya dengan harga murah atau tawaran luar biasa. Jika anda tidak pasti, dapatkan nasihat daripada pakar atau beli daripada penjual yang dipercayai.

Dengan berhati-hati dan berpengetahuan, anda boleh membuat keputusan pelaburan yang bijak dan selamat.