Emas dalam Perkahwinan Melayu: Mas Kahwin dan Hantaran

Dalam budaya Melayu, perkahwinan bukan sekadar penyatuan dua individu, tetapi juga penyatuan dua keluarga dan warisan adat. Salah satu elemen penting dalam majlis perkahwinan Melayu ialah emas – bukan hanya sebagai perhiasan, tetapi juga sebagai simbol nilai, maruah dan komitmen.

Artikel ini akan membincangkan secara terperinci peranan emas dalam perkahwinan Melayu, terutamanya dari segi mas kahwin dan hantaran, serta bagaimana ia terus relevan dalam masyarakat moden hari ini.

Kepentingan Emas dalam Budaya Melayu

Emas telah lama dianggap sebagai logam mulia yang melambangkan kemakmuran, kemurnian, dan keabadian. Dalam masyarakat Melayu, emas bukan sahaja dihargai kerana nilai materialnya, tetapi juga kerana makna simboliknya. Emas dalam perkahwinan Melayu sering dikaitkan dengan:

• Komitmen Abadi: Emas yang tahan lama dan tidak berkarat melambangkan ikatan perkahwinan yang kukuh dan kekal.
• Status Sosial: Pemberian emas dalam bentuk mas kahwin atau hantaran menunjukkan kemampuan pihak lelaki untuk menyokong keluarga.
• Warisan Budaya: Emas sering diwarisi dari generasi ke generasi, membawa bersama nilai sentimental dan kenangan keluarga.

Dengan nilai budaya dan praktikal ini, emas menjadi pilihan utama dalam pelbagai adat perkahwinan Melayu.

Apa Itu Mas Kahwin dan Hantaran?

Mas Kahwin (Mahar)

Mas kahwin adalah pemberian wajib daripada pihak lelaki kepada wanita semasa akad nikah. Ia menjadi hak milik mutlak pengantin perempuan. Jumlah dan bentuk mas kahwin boleh berbeza mengikut negeri dan adat, namun emas sering menjadi pilihan.

Contoh mas kahwin dalam bentuk emas:

• Dinar emas (biasanya 1 dinar = 4.25 gram emas)
• Rantai tangan emas
• Cincin belah rotan
• Emas perhiasan bernilai tertentu

Hantaran

Hantaran pula ialah pemberian ikhlas yang dipersetujui antara dua pihak. Ia tidak wajib dalam Islam, tetapi menjadi sebahagian besar adat Melayu. Hantaran lazimnya mengandungi barang-barang keperluan, manisan, barangan berjenama – dan emas sering menjadi antara hadiah paling istimewa dan simbolik.

Artikel Lain : Mengapa Warna Emas Berbeza? Emas Putih, Kuning, dan Rose Gold

Peranan Emas dalam Mas Kahwin dan Hantaran

Emas dalam perkahwinan Melayu mempunyai peranan yang pelbagai, termasuk:

1. Simbol Kekayaan dan Tanggungjawab: Pemberian emas menunjukkan bahawa pihak lelaki mampu menyokong kehidupan berumah tangga.
2. Nilai Pelaburan: Emas mempunyai nilai yang stabil dan cenderung meningkat, menjadikannya aset berharga untuk pasangan baru.
3. Estetika dan Tradisi: Perhiasan emas yang direka dengan corak tradisional Melayu, seperti ukiran bunga atau motif songket, menyerlahkan identiti budaya.
4. Kenangan Kekal: Emas yang diberikan sebagai mas kahwin atau hantaran sering disimpan sebagai kenangan atau diwarisi kepada generasi seterusnya.

Jenis Emas Yang Popular Sebagai Mas Kahwin dan Hantaran

1. Cincin Belah Rotan Emas 916
   • Simbolik dan ringkas. Menjadi pilihan popular untuk mas kahwin.
2. Dinar Emas
   • Dinar digunakan kerana nilainya lebih stabil dan mudah dijadikan pelaburan.
3. Barang Kemas Tradisional
   • Seperti pending, kerongsang atau gelang tangan klasik.
4. Barang Kemas Moden
   • Rantai, gelang charm, atau bangle dengan reka bentuk terkini.

Artikel Lain : Emas Perhiasan vs Emas Pelaburan: Mana Sesuai untuk Wanita?

Tips Memilih Emas untuk Mas Kahwin dan Hantaran

Memilih emas untuk mas kahwin dan hantaran memerlukan perancangan yang teliti. Berikut adalah beberapa panduan:

1. Tentukan Bajet: Tetapkan bajet untuk mas kahwin dan hantaran. Emas boleh didapati dalam pelbagai harga, bergantung pada ketulenan (karat) dan berat.
2. Pilih Ketulenan Emas: Emas 24K adalah yang paling tulen tetapi lembut, manakala 22K atau 18K lebih tahan lama untuk perhiasan seperti cincin atau gelang.
3. Perhatikan Reka Bentuk: Pilih reka bentuk yang sesuai dengan citarasa pasangan dan mencerminkan identiti budaya Melayu, seperti motif tradisional atau ukiran moden.
4. Beli dari Sumber Terpercaya: Pastikan anda membeli emas dari kedai perhiasan yang diiktiraf dengan sijil ketulenan untuk mengelakkan penipuan.
5. Pertimbangkan Nilai Pelaburan: Jika anda ingin emas yang mempunyai nilai jual semula yang baik, pilih emas dengan ketulenan tinggi seperti 22K atau 24K.
6. Sesuaikan dengan Adat Tempatan: Semak adat tempatan mengenai jumlah atau bentuk mas kahwin, seperti penggunaan dinar emas di sesetengah negeri.

Trend Terkini: Emas Sebagai Pelaburan Dalam Hantaran

Dalam kalangan pasangan muda, emas bukan sekadar perhiasan tetapi juga pelaburan. Ini termasuk:

• Memberikan jongkong emas kecil (gold bar) sebagai hantaran
• Simpanan emas digital di platform seperti Public Gold, kemudian dicetak untuk diberi dalam bentuk fizikal
• Gabungan antara barang kemas dan emas pelaburan dalam dulang hantaran

Artikel Lain : Trend Emas Perhiasan Malaysia 2025: Apa Yang Popular?

Perbezaan Mas Kahwin dan Hantaran dari Segi Emas

Amalan Mengikut Negeri di Malaysia

Setiap negeri mempunyai adat tersendiri berkaitan emas dalam mas kahwin dan hantaran:

• Selangor & Kuala Lumpur: Cincin emas atau dinar emas
• Kelantan & Terengganu: Dinar emas lebih popular kerana budaya pelaburan emas
• Johor: Barang kemas klasik seperti gelang tangan emas
• Sabah & Sarawak: Barang kemas seperti rantai leher dan gelang emas menjadi lambang adat dan suku kaum

Soalan Lazim (FAQ)

1. Adakah emas wajib untuk mas kahwin?

Tidak wajib, tetapi digalakkan kerana ia tahan lama dan bernilai. Mas kahwin boleh berbentuk wang tunai atau apa sahaja yang bernilai.

2. Boleh tak mas kahwin diberi dalam bentuk dinar emas?

Boleh. Malah, ia semakin popular kerana nilainya lebih stabil berbanding wang tunai.

3. Bolehkah emas digital digunakan sebagai hantaran?

Secara adat mungkin kurang sesuai kerana tidak fizikal, tetapi emas digital boleh dicetak menjadi fizikal sebagai simbol hantaran.

Artikel Lain : Kelebihan Wanita Simpan Emas Sebagai Aset

Cabaran dalam Penggunaan Emas untuk Perkahwinan

Walaupun emas mempunyai banyak kelebihan, terdapat beberapa cabaran yang perlu dipertimbangkan:

• Kos Tinggi: Harga emas yang fluktuatif boleh membebankan pasangan dengan bajet terhad.
• Risiko Kehilangan atau Kecurian: Perhiasan emas berharga tinggi, jadi langkah keselamatan seperti insurans atau simpanan selamat adalah penting.
• Alergi: Sesetengah individu mungkin alah kepada logam campuran dalam emas, seperti nikel dalam emas putih. Pilih emas tulen atau emas hipoalergenik untuk mengelakkan masalah ini.

Penutup

Emas dalam perkahwinan Melayu bukan hanya tentang kilauan atau status – ia melambangkan nilai, tanggungjawab, serta penghormatan terhadap pasangan dan keluarga. Sama ada dalam bentuk mas kahwin atau hantaran, emas terus memainkan peranan penting dalam mengekalkan tradisi, sambil menyesuaikan diri dengan keperluan zaman moden.

Jika anda sedang merancang perkahwinan, pertimbangkan emas bukan hanya sebagai hiasan, tetapi sebagai aset masa depan yang bermakna.